چگونه کودکی مسئولیت پذیر و بخشنده تربیت کنیم؟

در زمنیه ی تربیت فرزند سر رشته ی زیادی ندارم و حتی فرزند هم ندارم، با این همه مدام در رابطه با تربیت صحیح فرزند مطالعه و فکر می کنم. گاهی در مواجه و برخورد با کودکان اطرافم به نکاتی می رسم و جرقه ای در ذهنم زده می شود. چه بسیار نکته ها که به ذهنم رسیده است و اکنون آنها را فراموش کرده ام، لذا تصمیم گرفته ام برخی از این نکات را در وبلاگ ، اول برای خودم و بعد برای دیگران به اشتراک بگذارم. در ادامه با ما باشید.

 

اگر قول میدهید، حتما عمل کیند

اولین نکته ای که من خیلی به آن اهمیت می دهم، قول هایی است که به بچه ها می دهیم. اگر به بچه قول دادیم! باید حتما به آن عمل کنیم. چرا؟ چون ممکن است ما به عنوان یک آدم بزرگ حرف ها و قول هایمان را فراموش کنیم، اما او در دنیای کوچک کودکانه ی خود، به خوبی حرف ها و قول های ما را به خاطر دارد. وقتی که به قول هایمان عمل نکنیم کودک از ما الگوبرداری کرده و می آموزد که لازم نیست به همه ی حرف هایش عمل کند، فلذا کم کم می آموزد که از زیر بار مسئولیت ها شانه خالی کند.

 

تنبیه کودک باید درست و صحیح اجرا شود

نکته ی مهم بعدی این که اولا به جای تنبیه سعی کنید از تشویق استفاده کنید. اما قبول دارم که همیشه نمی توان از تشویق استفاده کرد. گاهی تنبیه هم مورد نیاز است. دقت کنید که منظور من به هیچ وجه تنبیه فیزیکی نیست. اگر با فرزند خود رابطه ی درست و محکمی به لحاظ عاطفی برقرار کرده باشید، یک لحظه نگاه نکردن به کودک می تواند بزرگترین تنبیه باشد. هم چنین اگر قرار است به این روش فرزند را مورد تنبیه قرار دهید، تا حد امکان مدت زمان آن، خصوصا برای کودکان کم سن و سال، باید کم باشد.

 

کودک باید از همان ابتدا یاد بگیرد که مسئولیت پذیر باشد

چطور از کودکی مسئولیت پذیری را آموزش دهیم؟ با استفاده از اسباب بازی هایش و ایجاد خودباوری در کودک. برای این منظور اولا به او اطمینان دهید که تمام اسباب بازی ها متعلق به خود اوست و تمام این وسایل بازی در حیطه و قلمرو خود اوست. اینکار باعث رشد شخصیت فرزند و خودباوری در او خواهد شد. در قدم بعد به او آموزش دهید که اسباب بازی ها خودشان سر جایشان بر نمی گردند و اگر آنها را در وسط خانه رها کند تا دفعه ی بعد که آنجا می مانند، ممکن است گربه یکی از اسباب بازی هایش را برای بچه گربه هایش برده و چند روزی از بازی کردن با آن اسباب بازی محروم شود.

باید دقت داشت که اسباب بازی ای که گربه قصد بردن آن را دارد، نباید اسباب بازی خیلی مورد علاقه یا اسباب بازی خیلی کم اهمیتی برای بچه باشد. چرا که اگر اسباب بازی کم اهمیتی باشد، این ترفند جواب نخواهد داد و اگر خیلی برایش مهم باشد، بالاخره با بی تابی مدام گربه را مجبور می کند که اسباب بازی را پیش از موعد پس دهد.

 

اگر این کار را نکنی دیگر تو را به پارک نخواهم برد!

در مورد اینکه آیا می توان از این دست جملات استفاده کرد یا نه، نظر درستی ندارم. اما به هر حال گاهی استفاده از این جملات اتفاق می افتد. در اینگونه موارد بهتر است جمله ی خود را کمی تغییر داده تا در صورت لزوم به عملی کردن گفته تان، تاثیرات جانبی منفی در کودک نداشته باشد. اگر به هر دلیلی لازم شد که گفته ی خود را عملی کنید، تا چه مدت فزرند خود را از بردن به پارک منع می کنید؟ یک هفته یا دو هفته؟

شما فراموش کرده اید اما فرزند شما جمله را به خاطر دارد، ” دیگر تو را به پارک نخواهم برد “. وعده داده بودید که هرگز او را به پارک نبرید، اما کودکان بسیار زیرک هستند و اولین باری که او را به پارک ببرید به یاد گفته ی شما افتاده و می آموزد که این تهدید ها همیشگی نیست و از آن به بعد این نوع تهدید ها کارساز نخواهد بود. علاوه بر این درست است که شما به عنوان تنبیه، پارک رفتن را برای کودک خود منع کرده بودید و اکنون به خاطر بخشیده شدن از طرف شما، به پارک برده شده است، اما استفاده از این جمله فرصت آموزش صحیح بخشش را از شما خواهد گرفت.

 

اگر این کار را نکنی تا یک هفته تو را به پارک نخواهم برد!

حال اجازه بدهید این جمله را کمی تغییر دهیم و به جای اینکه بگوییم هرگز تو را به پارک نخواهم برد بگوییم: اگر این کار را نکنی تا یک هفته از رفتن به پارک خبری نیست . در جمله ی دوم شما برای تنبیه خود مدت زمان تعیین کرده اید. به هر حال شما بعد از یک هفته کودک خود را به پارک خواهید برد و مشکل دلسوزی و ترحم برای کودک حل می شود. هم چنین فرصت آموزش بخشش به کودک هم به شما داده می شود.

مثلا بعد از سه روز به کودک بگویید که او را بخشیده اید و با هم به پارک بروید. اینگونه به کودک خود می آموزید که در برخی از موارد دیگران را ببخشد. علاوه بر آن کودک همیشه مورد بخشش قرار نمی گیرد و مجبور است تا اتمام دوره ی تنبیه صبر می کنید. مزیت این کار این است که کودک یاد می گیرد که بخشش همیشگی نبوده و گاهی ممکن است بخشیده نشود. البته در سنین پایین تر کودک باید بیشتر مورد بخشش قرار گرفته و بسته به سن در مورد بخشیده شدن یا بخشیده نشدن او تصمیم گرفت.

 

بعد از خواندن این مطلب چه کنم؟

می توانید مطلب ” به زهرا دروغ نگوییم! ( جلوگیری از دروغ گویی کودکان ) ” را بخوانید.

1+

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *